Cách đọc bản vẽ thiết kế spa cho người mới: 7 tờ trên một mặt bằng 60 m²

Bạn vừa nhận một tập bản vẽ spa dày cả chục tờ và không biết bắt đầu từ đâu? Mẹo rất đơn giản: mỗi tờ chỉ trả lời một câu hỏi. Tờ bố trí cho biết món nào đặt ở đâu, tờ kích thước cho biết rộng hẹp bao nhiêu. Tờ điện, tờ nước cho biết dây và ống chạy đường nào. Tờ trần cho biết đèn, điều hoà nằm đâu. Tờ mặt đứng cho biết một bức tường nhìn thẳng trông ra sao.

Dưới đây, bạn tập đọc trên đúng một mặt bằng: spa 60 m², mặt tiền 6 m, sâu 10 m, ba phòng trị liệu xếp hai bên hành lang. Mặt bằng này lấy từ thư viện mặt bằng bố trí spa. Cả bảy tờ vẽ chung một bộ toạ độ, nên ta sẽ lần theo chiếc giường phòng 1 qua từng tờ. Cao độ ổ điện, kệ, trần trên sơ đồ là giả định để học cách đọc, chưa dùng để thi công.

Bộ hồ sơ thiết kế spa gồm những tờ nào

Bản vẽ spa là cả một tập chứ không phải một tờ. Bảng dưới liệt kê các tờ hay có và tờ nào bạn tập đọc được ngay ở đây.

Tờ	Trả lời câu hỏi gì	Có sơ đồ ở đây?
Mặt bằng bố trí	Giường, quầy, kho, WC đặt ở đâu; cửa mở về phía nào	Có
Mặt bằng kích thước	Phòng rộng bao nhiêu, quanh giường còn bao nhiêu chỗ	Có
Mặt bằng điện	Ổ cắm, công tắc nằm đâu; dây đi đường nào	Có
Mặt bằng cấp thoát nước	Nước vào từ đâu, thoát ra đâu	Có
Mặt bằng trần	Trần cao bao nhiêu; đèn, điều hoà, quạt hút ở đâu	Có
Mặt đứng	Kệ, tranh, ổ cắm gắn ở độ cao nào	Có, hai tờ
Sơ đồ nguyên lý tủ điện	Mạch nào cấp cho ổ nào	Chỉ ở bản vẽ thi công
Chi tiết đồ gỗ, mặt cắt	Kích thước từng tấm; các lớp trần, sàn, vách	Chỉ ở bản vẽ thi công
Phối cảnh 3D, bảng vật liệu	Làm xong trông thế nào, dùng vật liệu gì	Chỉ ở bộ thiết kế riêng

Đừng chỉ xem phối cảnh

Phối cảnh dễ xem nhất nên chủ spa hay xem kỹ nhất. Nhưng thợ không làm theo phối cảnh, họ làm theo các tờ còn lại. Một ổ cắm đặt nhầm phía giường không hiện trên ảnh 3D, chỉ hiện ở tờ điện. Sửa trên giấy mất vài phút, đục lại tường đã sơn thì tốn hơn nhiều.

Tờ bố trí: món nào đặt ở đâu

Mặt tiền nằm ở cạnh dưới tờ, có dòng chữ "CỬA VÀO". Dải sát cửa là khu lễ tân và chờ, có một quầy và ba ghế. Phía trong chia ba dải dọc. Dải trái là phòng 1 và phòng 2. Dải giữa là hành lang. Dải phải, tính từ trong ra, là phòng 3 VIP, kho sạch, kho bẩn và WC khách.

Đọc ký hiệu trên tờ bố trí

Hình chữ nhật nhỏ trong mỗi ô là đồ đạc, vẽ đúng tỉ lệ. Cửa vẽ bằng một khe hở kèm nét cung. Cung quét vào phía nào thì cánh cửa mở về phía đó.

Chiều mở cửa

Trên tờ này, mọi cung cửa đều quét vào trong phòng, kho và WC. Cửa mở ra hành lang sẽ chắn gần hết lối mỗi lần mở, người đẩy xe khăn phải đứng chờ. Hãy nhìn cung cửa trước mọi ký hiệu khác nhé.

Đường đi của khăn bẩn

Từ sảnh đi vào, bạn gặp kho sạch trước rồi mới tới kho bẩn. Khăn đã dùng về kho bẩn mà không đi ngang chỗ khách ngồi chờ. Bản vẽ đặt kho bẩn sát sảnh thì bạn nên hỏi lại.

Giường phòng 1: dải trái, ngay sau sảnh. Giường đặt dọc theo chiều sâu nhà, lệch về tường trái, đầu giường quay vào trong. Cửa phòng nằm phía chân giường và mở vào trong.

Tờ kích thước: khoảng trống quanh giường

Hai số tổng 6 m và 10 m chạy dọc mép tờ. Bên trong có các nét đo ngang qua phòng 1, phòng 3 và hành lang. Mỗi con số đo từ mép tới mép hai vật mà nét chạm vào. Dòng "rộng × sâu" trong ô phòng có số đầu theo chiều mặt tiền, số sau theo chiều sâu nhà.

Hai bên giường cần bao nhiêu chỗ

Michele Pelafas, một hãng nội thất salon và spa ở Mỹ, khuyên chừa 762–914 mm quanh giường cho hầu hết liệu trình. Phòng 3 có hai bên giường bằng nhau và nằm gọn trong khoảng này. Phòng 1 dồn chỗ về phía kỹ thuật viên, đủ đặt xe đẩy và ghế đẩu. Bên kia hẹp hơn mức 762 mm. Bạn nên biết đánh đổi này trước khi ký.

Số đo nên soát	Mức tham khảo (mm)	Nguồn
Khoảng trống mỗi bên giường	762–914	Michele Pelafas (hãng nội thất spa, Mỹ)
Chiều dài giường spa bán ở Việt Nam	1.900	Sendora S8019, giường chân gỗ thông của Mỹ Phẩm Korea
Chiều rộng giường	700–800	Hai trang trên
Chiều cao mặt giường	650–700	Sendora (trang ghi cả hai số cho cùng một mẫu)

Đo theo chiếc giường bạn định mua

Mua giường rộng hơn cỡ vẽ thì bên hẹp càng hẹp thêm. Hãy đặt số đo chiếc giường định mua cạnh tờ này trước khi chốt đơn. Muốn chọn cỡ kỹ hơn, bạn đọc thêm kích thước giường spa bao nhiêu là hợp lý.

Ví dụ minh hoạ (lấy số ghi trên sơ đồ mẫu): phòng 1 sâu 3,3 m, giường dài 1,9 m, còn 1,4 m cho đầu và chân giường. Đầu giường gần sát tường nên phần còn lại dồn về chân giường, cũng là chỗ cánh cửa quét vào. Hãy hỏi người thiết kế: khi cửa đang mở, xe đẩy đặt ở đâu?

Tờ điện: ổ thường, ổ mạch riêng và công tắc

Trên sơ đồ, vòng tròn chữ Đ là ổ cắm thường. Chữ R là ổ nằm trên mạch riêng, dành cho máy công suất lớn. Chữ S là công tắc. Nét liền ghi "tủ điện → trục hành lang" là tuyến dây chính, đi từ tủ điện ở góc trái mặt tiền vào dọc hành lang.

Đếm ổ rồi so với danh sách máy

Tờ mẫu có bốn ổ Đ ở đầu giường ba phòng và ở quầy. Có bốn ổ R ghi tên máy: ba ổ cho điều hoà, một ổ cho bình nóng lạnh. Máy xông mặt, đèn kính lúp, máy công nghệ cao sẽ cắm vào đâu? Danh sách máy dài hơn số ổ thì đó là câu hỏi đầu tiên cho người thiết kế.

Bộ bản vẽ thật còn phải có sơ đồ nguyên lý tủ điện, ghi mạch nào cấp cho ổ nào. Thiếu tờ đó, bạn không biết ba điều hoà đi chung một mạch hay ba mạch riêng.

Phòng xông hơi và quy định về điện

Hiện chưa có quy chuẩn bắt buộc riêng cho phòng xông hơi của spa. Khi mua máy, bạn nên chọn loại có công bố phù hợp TCVN 5699-2-53:2007, tiêu chuẩn an toàn tự nguyện cho thiết bị gia nhiệt xông hơi. Phần bắt buộc là Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15, Điều 24 khoản 1 điểm c. Điểm này yêu cầu dây dẫn, thiết bị điện trong nhà phải bảo đảm an toàn điện.

Công tắc phía tay nắm, ổ phía kỹ thuật viên

Công tắc phòng 1 đặt cạnh mép cửa phía tay nắm, bước vào là với tới. Công tắc bị cánh cửa che là lỗi dễ gặp khi thợ đi điện không có tờ điện. Ổ Đ nằm ở góc đầu giường bên trái, chỗ kỹ thuật viên đứng làm, nên dây máy không vắt qua lối đi.

Giường phòng 1: ổ Đ ở góc đầu giường bên trái, ổ R ghi "điều hoà" trên tường trái phía chân giường, công tắc S cạnh cửa.

Tờ cấp thoát nước: một cụm ướt duy nhất

Chữ C là điểm cấp nước, chữ T là điểm thoát. Nét ghi "nước vào" chạy dọc tường phải, từ mặt tiền tới WC. Nét ghi "thoát ra phía mặt tiền" là ống thoát, mũi tên nhỏ chỉ hướng nước chảy.

Cả spa chỉ một chỗ có nước

Cụm ướt duy nhất là WC khách ở cuối dải phải. Gom nước về một chỗ thì ống ngắn và ít chỗ phải chống thấm. Muốn thêm chậu rửa trong phòng, bạn nên đặt ở phòng 3, sát vách chung với kho và WC.

Hỏi trục thoát của toà nhà

Ống thoát chạy ra phía mặt tiền, tức là đi dưới sàn sảnh, phải đục hoặc nâng sàn. Trước khi chốt, hãy hỏi hố ga hay trục thoát thật nằm đâu. Bản vẽ thật phải ghi đường kính và độ dốc ống. Ống đặt thiếu dốc rất dễ tắc về sau.

Giường phòng 1: không có điểm C hay T nào. Nếu bạn định rửa mặt cho khách ngay tại giường, sơ đồ này chưa đáp ứng, cần nói với người thiết kế trước khi chốt.

Tờ trần: cao độ, đèn và điều hoà

Hãy hình dung đặt một tấm gương lớn trên sàn rồi nhìn xuống. Hình trần trong gương nằm đúng vị trí như trên mặt bằng, nên đèn ở tờ trần chồng khít lên giường ở tờ bố trí. Dòng chữ dưới tờ ghi cao độ trần chính, tính từ sàn đã lát xong. Hành lang và sảnh có ô trần hạ ghi cao độ riêng.

Ký hiệu đèn, điều hoà, quạt hút

Vòng tròn có dấu chéo là đèn âm trần. Vòng to hơn là đèn thả trên quầy lễ tân. Nét thẳng dài là đèn hắt dọc tường. Ô chữ nhật gạch chéo ghi "ĐH" là điều hoà. Vòng tròn chữ Q là quạt hút ở WC và kho bẩn. Còn phân vân giữa các kiểu trần, bạn xem bài spa mini nên làm trần mở hay trần thạch cao.

Đèn và gió không nhắm vào mặt khách

Khách nằm ngửa nhìn trần cả tiếng đồng hồ. Phòng 1 chỉ có một đèn âm trần sau chân giường, phía trên giường chỉ có đèn hắt. Bóng nào rơi đúng trên đầu giường là bóng phải dời. Điều hoà treo ở tường trái phía chân giường, gió thổi dọc thân khách chứ không phả vào mặt. Vị trí này trùng với ổ R ghi "điều hoà" ở tờ điện, vậy là hai tờ khớp nhau.

Đo chiều cao thật của căn nhà

Nhà thật có dầm, có khi có cả ống nước nhà bên chạy qua. Trước khi chốt trần hạ và điều hoà âm trần, hãy đo khoảng từ sàn tới đáy dầm.

Hai tờ mặt đứng: tường đầu giường và tường sảnh

Mặt đứng là hình nhìn thẳng vào một bức tường. Chiều ngang là chiều dài tường, chiều dọc là độ cao tính từ sàn. Cột số bên phải ghi cao độ mép trên của từng món. Thợ mộc, thợ điện dựa vào tờ này để khoan đúng độ cao.

Tường đầu giường phòng 1

Trên cột cao độ, bạn lần lượt thấy mặt giường, mép trên kệ treo, mép trên bức tranh và trần. Mặt giường vẽ ở 0,65 m, hợp với giường spa cao 0,65–0,7 m theo trang Sendora. Kệ treo và ổ cắm lệch về bên trái, phía kỹ thuật viên, khớp với tờ điện.

Tường trong của sảnh

Tờ này vẽ cảnh khách thấy khi đứng ở cửa nhìn vào: quầy lễ tân, bảng tên, lối vào hành lang, dãy ghế chờ và kệ sản phẩm. Trên tờ bố trí, quầy đứng cách tường trong khá xa. Mặt đứng vẽ chồng quầy lên tường vì nhìn từ cửa, quầy che phần dưới bức tường.

Luôn đọc mặt đứng cùng tờ bố trí

Mặt đứng không cho biết chiều sâu, nên một món trông như gắn tường có thể đứng cách tường cả mét. Món nào cần khoan tường mà chưa có số cao độ, bạn cứ hỏi.

Soát lại trước khi ký duyệt bản vẽ

Cách soát rất đơn giản: chọn một món, đi qua mọi tờ, xem nó có nằm đúng một chỗ hay không. Bạn làm như với giường phòng 1 ở trên, cho từng phòng và quầy lễ tân. Sau đó soát nhanh danh sách này:

• Đủ tờ bố trí, kích thước, điện, nước, trần, mặt đứng và sơ đồ nguyên lý tủ điện.
• Mọi cung cửa phòng quét vào trong, không quét ra hành lang.
• Khoảng trống hai bên giường tính theo giường bạn định mua.
• Mỗi máy công suất lớn có một ổ R ghi tên; công tắc không nằm sau cánh cửa.
• Ống thoát chỉ về đúng trục thoát thật, có ghi đường kính và độ dốc.
• Không bóng đèn nào trên đầu giường; điều hoà không thổi vào đầu khách.

Bảng ký hiệu đầy đủ của từng tờ có trong cẩm nang mở spa. Nếu chưa có bản vẽ nào, bạn hãy bắt đầu từ sơ đồ bố trí. Bạn gửi kích thước mặt bằng, KenPlus sẽ gửi lại sơ đồ bố trí trong ngày làm việc. Bạn có thể xem cách làm ở trang thiết kế spa nhé.

Câu hỏi thường gặp

Bản vẽ mặt bằng spa cần ghi những thông tin gì?

Tối thiểu phải có kích thước tổng, tên và kích thước từng khu, vị trí giường, quầy, ghế. Chiều mở của mọi cánh cửa phải vẽ rõ. Tờ kích thước đi kèm ghi khoảng trống quanh giường và bề rộng hành lang.

Ký hiệu Đ, R, S, C, T có phải ký hiệu chuẩn không?

Không. Chúng chỉ là quy ước của sơ đồ mẫu để người mới đọc nhanh. Mỗi đơn vị thiết kế có ký hiệu riêng và luôn kèm bảng chú giải. Bạn mở bảng chú giải trước khi đọc bất kỳ tờ nào.

Mặt đứng khác mặt cắt thế nào?

Mặt đứng là nhìn thẳng vào một bức tường, thấy món gắn trên đó và độ cao của chúng. Mặt cắt là tưởng tượng cắt ngang căn phòng, thấy các lớp trần, sàn, vách bên trong. Chủ spa cần đọc mặt đứng nhiều hơn.

Tôi có tự sửa bản vẽ spa được không?

Bạn nên ghi chú lên bản in rồi gửi lại người thiết kế, thay vì tự sửa file. Mỗi thay đổi ở tờ bố trí kéo theo tờ điện, nước, trần và mặt đứng. Sửa một tờ mà quên các tờ kia là bản vẽ lệch nhau ngay.

Chủ spa nên xem kỹ tờ nào nhất?

Hãy xem kỹ tờ bố trí và tờ điện. Tờ bố trí quyết định khách và nhân viên đi lại có thuận không. Tờ điện quyết định máy móc có chỗ cắm không. Hai tờ này sửa trên giấy thì rẻ, sửa sau khi trát tường thì tốn kém.