Mặt bằng siêu thị mini 150m² bố trí thế nào

Bạn vừa thuê được một mặt bằng rộng cho siêu thị mini và đang tính đặt kệ sao cho khỏi chật mà cũng không trống? Cách dễ nhất là chia mặt bằng thành bốn phần. Một lối chính rộng đi từ cửa vào, qua tủ mát rồi về quầy. Kệ áp tường chạy quanh chu vi. Kệ đảo đặt ở giữa, số dãy tùy theo mặt tiền. Kho và chỗ nhận hàng nằm riêng, không cắt ngang đường đi của khách.

Dưới đây là từng phần: lối đi rộng bao nhiêu, đặt mấy dãy kệ, tủ mát và quầy để đâu, kho ra sao, và cần hỏi gì về phòng cháy chữa cháy.

Một trăm rưỡi mét vuông so với cửa hàng nhỏ thực tế

Đủ chỗ cho một lối chính rộng

Ở cửa hàng vài chục mét vuông, lối nào cũng hẹp như nhau. Mặt bằng rộng cho bạn dành riêng một lối to hơn hẳn làm trục chính. Giờ tan tầm, người đẩy xe hay hai khách đi ngược chiều vẫn tránh nhau được.

Có chỗ cho kệ đảo ở giữa

Tiệm nhỏ thì riêng kệ áp tường đã chiếm gần hết chỗ. Mặt bằng rộng có phần giữa đủ cho kệ hai mặt. Số mặt kệ trưng hàng tăng lên rõ mà không phải chất hàng cao quá tầm tay.

Kho và chỗ nhận hàng tách riêng

Ở tiệm nhỏ, hàng nhập về hay phải xếp tạm giữa lối đi. Khi rộng hơn, bạn chừa được một khu kho phía sau, có lối riêng cho nhân viên. Xe hàng buổi sáng không phải đi xuyên qua chỗ khách đang chọn đồ.

Hình dạng mặt bằng quan trọng hơn con số 150

Cùng diện tích, nhưng một căn mặt tiền hẹp, sâu hun hút sẽ bố trí khác hẳn một căn gần vuông. Căn dài buộc bạn đi theo một trục dọc. Căn vuông cho phép chia nhiều dãy kệ song song. Vì vậy, trước khi nghĩ tới kệ, hãy đo thật kỹ mặt tiền, chiều sâu, vị trí cột và các cửa nhé.

Bảng khoảng cách lối đi và kệ cho mặt bằng rộng

Ở Việt Nam chưa có chuẩn riêng về bề rộng lối đi cho cửa hàng tiện lợi. Bảng dưới gom số từ hướng dẫn quy hoạch lối đi của Store Supply Warehouse (Mỹ, dành cho bán lẻ nói chung) và tiêu chuẩn tiếp cận ADA 2010 của Mỹ (không bắt buộc ở Việt Nam). Dòng nào không có nguồn thì bạn tự đo theo đồ thật của tiệm.

Loại lối	Bề rộng gợi ý (m)	Nguồn hoặc cách tự quyết
Lối chính (cửa vào, tủ mát, quầy)	khoảng 1,2–1,8	Store Supply Warehouse: "4–6 feet" cho lối đi chính
Lối giữa hai dãy kệ	khoảng 0,9–1,2	Store Supply Warehouse: "3–4 feet" cho lối xem hàng giữa các dãy kệ
Khe hẹp nhất giữa hai món trưng bày	khoảng 0,76–0,9	Store Supply Warehouse: "30–36 inches" tối thiểu
Lối cho xe lăn đi thẳng	tối thiểu 0,915	ADA 2010 mục 403.5.1
Chỗ quay đầu xe lăn	vòng tròn đường kính 1,525	ADA 2010 mục 304.3.1
Lối trước dãy tủ mát	tự đo	Cánh tủ mở hết, cộng chỗ một người đứng lấy hàng và một người đi qua sau lưng
Lối kho và nhận hàng	tự đo	Chiều ngang xe đẩy hàng lớn nhất bạn dùng, cộng chỗ cho tay người đẩy
Lối thoát nạn	hỏi cơ quan PCCC	Luật 55/2024/QH15 Điều 20 khoản 2 điểm b ghi "bố trí, duy trì lối thoát nạn" nhưng không ghi bề rộng

Đọc bảng thế nào

Lối chính nên lấy gần đầu trên của khoảng, vì khách nào cũng đi qua đây. Lối giữa các dãy kệ có thể hẹp hơn, vì khách vào đó để chọn hàng. Đừng để chỗ nào hẹp hơn khe tối thiểu, kể cả chỗ kê thêm thùng hàng khuyến mãi.

Giờ đông khách là lúc kiểm tra thật

Trên bản vẽ, lối 1 m trông khá ổn. Đến giờ tan tầm, một người đứng trước tủ mát, một nhân viên bổ hàng, thêm một khách đẩy xe là lối tắc. Hãy hình dung cảnh đông nhất của tiệm khi xem bản vẽ.

Kệ gondola và kệ tường: bố trí thế nào

Kệ áp tường

Kệ áp tường chạy dọc chu vi, chỉ trưng hàng một mặt. Loại này hợp với hàng khô, hóa mỹ phẩm, đồ gia dụng nhỏ. Đồ nặng như nước đóng thùng hay gạo nên để tầng dưới cùng.

Kệ đảo gondola

Kệ gondola là kệ hai mặt đứng giữa cửa hàng, khách lấy hàng được từ cả hai phía. Theo catalogue của M. Fried Store Fixtures, mỗi đoạn kệ thường dài 3 hoặc 4 feet, tức khoảng 0,9 m hoặc 1,2 m. Kệ cao từ 36 inch tới 120 inch, mỗi nấc chênh 6 inch. Tầng kệ sâu tối đa 30 inch, khoảng 0,76 m.

Thiết bị	Kích thước (mm)	Nguồn
Một đoạn kệ gondola	dài khoảng 900 hoặc 1.200	M. Fried Store Fixtures
Chiều cao kệ gondola	khoảng 900 đến 3.000	M. Fried Store Fixtures
Tủ mát 2 cánh 350 lít Sanaky VH-359W	615 × 610 × 1.790	Trang bán hàng Điện máy Nam Phong
Tủ mát 2 cánh 1.000 lít Alaska LCI-1000C	1.110 × 692 × 2.090	Trang bán hàng Điện máy Sanaky

Mặt tiền hẹp chỉ nên đặt một dãy đảo

Ví dụ minh hoạ, giả định mặt bằng 5 m × 30 m. Kệ tường hai bên mỗi bên sâu 0,4 m, dãy đảo hai mặt sâu 0,9 m. Đặt một dãy đảo thì còn 5 − 0,8 − 0,9 = 3,3 m cho hai lối, mỗi lối khoảng 1,65 m. Đặt hai dãy đảo thì còn 2,4 m cho ba lối, mỗi lối chỉ 0,8 m. Đây là số giả định, bạn đo kệ thật của mình để thay vào.

Lối 0,8 m hẹp hơn khoảng 0,9–1,2 m của Store Supply Warehouse và dưới mức 0,915 m của ADA. Vì vậy với mặt tiền hẹp như trên, một dãy đảo là vừa. Căn sâu thì nên ngắt dãy đảo thành vài đoạn để có lối ngang, khách khỏi phải đi hết dãy rồi quay lại.

Mặt bằng vuông chia được nhiều dãy

Ví dụ minh hoạ, giả định mặt bằng 10 m × 15 m, dãy đảo chạy dọc cạnh 15 m, kệ giữ cùng giả định như trên. Ba dãy đảo để lại 10 − 0,8 − 2,7 = 6,5 m cho bốn lối. Dành một lối chính 1,8 m thì ba lối còn lại mỗi lối khoảng 1,57 m. Bốn dãy đảo thì mỗi lối chỉ còn khoảng 1,12 m, không còn lối nào đủ rộng làm lối chính.

Đầu kệ, cột và tầm nhìn từ quầy

Đầu mỗi dãy đảo quay ra lối chính là chỗ dễ thấy nhất, hợp để trưng hàng khuyến mãi hay hàng mới. Nếu giữa mặt bằng có cột, hãy ốp kệ thấp quanh cột để biến nó thành điểm trưng hàng. Dãy gần quầy nên thấp hơn tầm mắt người đứng quầy. Góc khuất sau dãy cao có thể gắn gương cầu lồi hoặc thêm camera.

Tủ mát và quầy thu ngân

Dãy tủ mát nên áp một bức tường

Gom tủ mát thành một dãy liền dọc một bức tường thì dễ đi điện và dễ bổ hàng. Nếu dãy tủ nằm cuối cửa hàng, người ghé mua chai nước sẽ đi qua các dãy kệ trước khi tới quầy. Hàng trên kệ có thêm cơ hội được nhìn thấy.

Tính chỗ cho cánh tủ

Hãy mở hết cánh tủ thật, đo từ mặt tủ tới mép cánh, rồi cộng thêm chỗ một người đứng. Lối trước tủ hẹp thì khách lấy nước xong phải chờ người khác đóng cánh mới đi qua được.

Đi điện riêng cho dãy tủ mát

Ví dụ minh hoạ: bốn tủ Alaska LCI-1000C, mỗi tủ ghi công suất 450 W, cộng lại 1,8 kW chỉ riêng tủ mát. Bốn tủ đặt sát nhau chiếm khoảng 4,4 m tường, chưa tính khe thoáng hai bên. Con số này nên đưa vào lúc đi điện nước, trước khi đóng trần. Khe thoáng sau lưng và trên nóc tủ thì làm theo sách hướng dẫn của hãng.

Quầy gần cửa ra

Quầy đặt gần cửa giúp nhân viên vừa tính tiền vừa nhìn thấy người ra vào. Hai bên lối chờ thanh toán là chỗ cho hàng mua thêm sát quầy như kẹo, nước nhỏ, pin. Hàng chờ không được lấn vào lối chính. Bạn có thể xem thêm cách thiết kế quầy thu ngân cho siêu thị mini để chọn chiều dài quầy và số máy tính tiền.

Kho và lối nhận hàng

Với căn dài, kho hợp nhất ở cuối nhà, sát cửa sau nếu có. Diện tích kho tính theo lượng hàng nhập một lần và số ngày giữa hai lần nhập, không có tỷ lệ cố định nào đúng cho mọi tiệm. Trong kho nên tách khu hàng khô, đồ uống đóng thùng và hàng cần mát.

Nếu chỉ có một cửa trước, hãy hẹn giờ nhập hàng trước giờ mở cửa hoặc lúc vắng khách. Lối từ cửa tới kho nên men một bên tường, không xuyên qua giữa các dãy kệ. Đo chiếc xe đẩy hàng lớn nhất để quyết bề rộng lối này.

Lối thoát nạn và phòng cháy chữa cháy

Lối thoát nạn luôn thông

Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15, Điều 20 khoản 2, yêu cầu có phương tiện chữa cháy và "bố trí, duy trì lối thoát nạn". Đừng để kệ, thùng hàng hay tủ mát chắn cửa ra. Cửa kho cũng không được khóa nếu đó là đường thoát.

Tiệm ở tầng trệt nhà phố

Nếu gia đình ở trên lầu và bán hàng dưới tầng trệt, tiệm là nhà ở kết hợp kinh doanh. Theo Phụ lục I mục 32 Nghị định 105/2025/NĐ-CP, loại này có diện tích kinh doanh từ 50 m² trở lên thì thuộc diện quản lý về phòng cháy chữa cháy. Khi đó tiệm cần nội quy, phương tiện, phương án chữa cháy và người phụ trách theo Điều 23 khoản 1 Luật 55/2024.

Mặt bằng thuê chỉ để kinh doanh

Các văn bản trên chưa cho biết rõ siêu thị mini thuê riêng được xếp vào mục nào của Phụ lục I. Bạn nên hỏi cơ quan phòng cháy chữa cháy ở địa phương trước khi chốt bản vẽ. Về thẩm định thiết kế, Phụ lục III kèm Nghị định 347/2026/NĐ-CP chỉ ghi siêu thị có tổng diện tích sàn từ 2.000 m² trở lên, cao hơn siêu thị mini rất nhiều.

Những lỗi nên tránh

• Lấp kín bằng kệ: thêm dãy đảo tới mức lối nào cũng hẹp, cửa hàng rộng mà vẫn chen chúc.
• Kho nhỏ như tiệm vài chục mét vuông: hàng tràn ra sàn bán, phí mất phần diện tích đáng giá nhất.
• Nhận hàng xuyên sàn bán giờ đông: xe hàng chen giữa khách, dễ va quệt.
• Kệ nhiều mà hàng thưa: cửa hàng nhìn vào thấy trống. Chỉ thêm mét kệ khi chắc có hàng bán được để lấp đầy.

Chuẩn bị gì trước khi gặp người thiết kế

1. Bản vẽ hoặc ảnh chụp mặt bằng có số đo mặt tiền, chiều sâu, vị trí cột, cửa trước, cửa sau.
2. Số tủ mát, tủ đông dự kiến và mã máy, để tính chỗ đặt và đi điện.
3. Nhóm hàng chính và nhóm nào bán chạy nhất, để chia mét kệ cho đúng.
4. Giờ nhập hàng, loại xe chở hàng, số nhân viên mỗi ca.
5. Gia đình có ở trên lầu không, vì điều này liên quan tới phòng cháy chữa cháy.

Nếu còn phân vân chất liệu kệ, bạn đọc thêm phần so sánh kệ tôn và kệ gỗ cho cửa hàng tiện lợi. Muốn hình dung cửa hàng hoàn thiện trông ra sao, hãy xem thư viện mẫu thiết kế cửa hàng tiện lợi.

Tham khảo chi phí từ công trình đã làm

Bảng dưới lấy từ các công trình cửa hàng tiện lợi KenPlus đã làm, có ghi diện tích và chi phí. Chi phí không tăng đều theo số mét vuông, vì quầy, tủ mát và đường điện riêng là phần gần như cố định.

Bạn có thể xem thêm phương án thiết kế siêu thị mini Ann Mart ở Phú Quốc, hoặc trang thiết kế cửa hàng tiện lợi để biết cách KenPlus làm việc. Nếu đã có mặt bằng, hãy gửi số đo cho KenPlus nhé. Đội thiết kế sẽ xếp thử lối đi, kệ và kho cho đúng căn của bạn.

Câu hỏi thường gặp

Siêu thị mini một trăm rưỡi mét vuông nên đặt mấy dãy kệ đảo?

Số dãy tùy vào mặt tiền chứ không tùy vào tổng diện tích. Mặt tiền hẹp thường chỉ vừa một dãy đảo, đặt hai dãy là lối đi tụt dưới 1 m. Mặt bằng gần vuông có thể đặt ba dãy mà vẫn giữ được một lối chính rộng.

Lối đi trong siêu thị mini rộng bao nhiêu là vừa?

Store Supply Warehouse (Mỹ) gợi ý khoảng 1,2–1,8 m cho lối chính và khoảng 0,9–1,2 m cho lối giữa các dãy kệ. Muốn xe lăn đi được thì tiêu chuẩn ADA của Mỹ ghi tối thiểu 0,915 m. Lối thoát nạn thì hỏi cơ quan phòng cháy chữa cháy địa phương.

Tủ mát nên đặt ở đâu trong siêu thị mini?

Nên gom thành một dãy áp một bức tường, thường là tường cuối hoặc tường dọc dài nhất. Đặt như vậy dễ đi điện riêng và dễ bổ hàng từ kho. Nhớ chừa chỗ cho cánh tủ mở hết và khe thoáng theo hướng dẫn của hãng.

Siêu thị mini có phải làm thủ tục phòng cháy chữa cháy không?

Nhà ở kết hợp kinh doanh có diện tích kinh doanh từ 50 m² trở lên thuộc diện quản lý về phòng cháy chữa cháy, theo Phụ lục I mục 32 Nghị định 105/2025/NĐ-CP. Mặt bằng thuê chỉ để kinh doanh thì bạn nên hỏi cơ quan phòng cháy chữa cháy địa phương. Dù thuộc diện nào, lối thoát nạn vẫn phải luôn thông.

Chi phí làm siêu thị mini cỡ lớn tính thế nào?

Đừng lấy đơn giá mỗi mét vuông của tiệm nhỏ rồi nhân lên. Quầy, tủ mát, đường điện riêng và mức hoàn thiện làm tổng chi phí lệch đi nhiều. Bạn xem bảng công trình ở mục tham khảo phía trên, rồi gửi mặt bằng thật để được khảo sát và dự toán riêng.